تکنیک هایی برای آموزش سواد مالی به فرزندان

از قدیم گفته اند که هر چه بچه زودتر یک زبان بیگانه را یاد بگیرد، سریعتر آنرا یاد گرفته و روانتر آنرا صحبت می کند. درمورد آموزش مسائل مالی هم همینطور است. اگر در کودکی به بچه ها یاد بدهیم که چطور به طریقی که هم برایشان مفرح باشد و هم آموزشی باشد، پس انداز کنند، بعد ها بهتر از عهده مدیریت مالی خود برمی آیند.

همان طور که می دانید، پول ابزار مهمی برای رفع نیازها و خواسته های ما است و وجود آن در زندگی ضروری است. اما مدیریت مالی مبحثی نیست که یک شبه بتوان آن را فرا گرفت، بلکه آن را باید از سنین کودکی به فرزندانمان آموزش دهیم و آن ها را برای ورود به جامعه آماده سازیم.

یک تحقیق جدید نشان می دهد که با حداقل ۱۰ ساعت آموزش اقتصادی به کودکان، معلمین و خانواده ها می توانند به طریقی مثبت بر آینده مالی بچه ها و عادات پس انداز کردن آنها تاثیر بگذارند. یک شروع خوب برای آموزش مسائل مالی به بچه ها این است که به آنها نشان دهیم چطور از پول برای مبادله اجناس و خدمات استفاده می شود.

به کودکان آموزش بدهید

تصور نکنید فرزندان شما لزوما باید در سنین جوانی با مفاهیم مربوط به اقتصاد و پول آشنا شوند. در واقع هر چه زودتر آنها را با این دنیا آشنا کنید، به افزایش هوش‌ مالی‌شان کمک کرده‌اید. پیشنهاد می‌کنم مخصوصا اگر فرزندتان سن کمی دارد یا حتی در سنین نوجوانی است، از داستان‌ها برای آموزشش استفاده کنید.

مثلا می‌توانید ابتدا با کمک یک داستان، توضیح بدهید که خود پول چیست و چه تاریخچه‌ای دارد؟ اینکه قبل از به وجود آمدن پول مردم داد و ستد کالا به کالا داشتند و اینکه چه کسی اولین بار سکه و سپس پول را به وجود آورد و… .

اولویت بندی خرید و ارزش گذاری آن ها:

لازم است کودکان یاد بگیرند که هر آنچه در بازار هست، قابل خریدن نیست و نمی توانیم هر چیزی را که اراده کردیم یا بدان تمایل داشتیم را به خانه بیاوریم. به آن ها نشان دهید زمانی که پولی را صرف خرید چیزی می کنیم، دیگر نمی توانیم آن را برای خرید کالای دیگری صرف کنیم و فرصتی را از دست می دهیم. به آن ها نشان دهید که اولویت خرید با کالاهایی ست که از نظر ما اهمیت و ارزش بیشتری دارند. زمانی که با کودکتان به خرید می روید، به او بگویید در قبال خرید این عروسک یا اسباب بازی، پولمان تمام می شود و دیگر نمی توانیم بقیه اسباب بازی ها را بخریم و فرصت خرید آن ها را از دست می دهیم.

مشارکت در بحث‌ها و تصمیم‌گیری‌ها

والدین می‌توانند با وارد کردن کودکان در بحث‌های معمول خانوادگی به آنها کمک کنند که مسائل مالی را درک کنند. این کار باعث می‌شود کودکان به‌تدریج درک کنند که درآمد خانواده برای چه مواردی هزینه می‌شود و اهداف مالی کوتاه‌مدت و بلندمدت خانواده چه هستند. کودکانی که وضعیت مالی خانواده را درک می‌کنند، کمتر از سایر کودکان درخواست‌های مالی غیرمنطقی دارند.

شما باید قوانینی اساسی را برای این جلسات خانوادگی تعیین کنید و به‌خوبی مشخص کنید که فرزندتان به چه طریقی باید در آنها مشارکت داشته باشد. به‌علاوه باید بر اهمیت محرمانه بودن این بحث‌های خانوادگی تأکید کنید و از کودک بخواهید که مسائل مطرح‌شده در جلسات خصوصی خانوادگی را برای دیگران بازگو نکند.

آموزش مدیریت مالی به روش مستقیم و برنامه‌ریزی فرصت‌ها و تجربه‌ها

بعضی‌اوقات باید برای فرصتی برنامه ریزی کنید تا بتوانید درس خاصی را به فرزندتان بیاموزید. برای نمونه، وقتی با فرزند ۷ ساله‌تان «مغازه‌بازی» می‌کنید، می‌توانید تفاوت میان ارزش سکه‌ی ۵۰ تومانی و سکه‌ی ۱۰۰ تومانی را به او یاد بدهید. یا می‌توانید به‌همراه فرزندتان در وب‌سایت‌های نقد و بررسی کالا جست‌وجو کنید و از او بخواهید که در یافتن و خواندن نقدهای مصرف‌کنندگان در مورد خرید دوچرخه به شما کمک کند.

همیشه به‌یاد داشته باشید که فرزندتان از تعاملات و تجربه‌های واقعی بیشتر می‌آموزد تا از تصمیم‌هایی که بعد از سخنرانی‌ها و گفت‌وگوهای یک‌طرفه‌ی شما گرفته می‌شود.

ایجاد فرصت‌هایی برای انتخاب کردن و تصمیم‌گیری‌های واقعی

همه‌ی ما هر کاری را با انجام دادن آن یاد می‌گیریم. وقتی والدین به کودکان فرصتی می‌دهند که نحوه خرج کردن پول را انتخاب کنند (به‌صورتی که متناسب با سن و مرحله‌ی بلوغ آنها باشد)، کودکان چیزهای زیادی یاد می‌گیرند.

درست است که گاهی انتخاب‌های آنها اشتباه است، ولی در این موارد والدین باید به‌جای مسخره کردن و انتقاد کردن، کودکان را راهنمایی و حمایت کنند و همیشه راه گفت‌وگو را باز بگذارند.

کلام آخر:

یادتان باشد که کودکان مثل ما توانایی تحمل کردن شرایط سخت را ندارند. بنابراین در عین اینکه به فکر افزایش هوش مالی‌شان هستید، مراقب باشید آنها را وارد زوایایی از اقتصاد خانواده مثل بدهکاری‌ها، بدحسابی دیگران و… نکنید و اجازه بدهید در دنیای کودکی خودشان خوش بگذرانند.هوش مالی امری اکتسابی است و با آموزش های درست در سنین پایه میتوان به خوبی آن را تقویت کرد.

تهیه و تنظیم: گروه تحقیقاتی ثروت تفکر